خانه / سینما و تلویزیون / نقد فیلم !Shazam (شزم!)

نقد فیلم !Shazam (شزم!)

از «مرد پولادین» تا «بتمن علیه سوپرمن»، از «زن شگفت انگیز» تا «لیگ عدالت» و از «جوخه انتحاری» تا «آکوامن»، سینمای دی سی داستان ساده‌ای دارد، با پخش و ساخت یک اثر خوب و تحسین برانگیز باید یک اثر بد و مخاطب‌زدا تولید کنند، جایی که سبب شده تا سینمای دی سی به مشکل و طرحی اساسی برسد، اینکه چه چیزی سبب میشود تا آثارش موفق ظاهر شوند؟ چه چیزی عامل موفقیت برای دنیای سینمایی ابرقهرمانی او میشود؟ در حالی که استودیو سینمائی مارول در حال برنامه‌ریزی جهت تولید فاز و جهان دیگری از ابرقهرمانان است و برنامه چند ساله‌ی خود را امسال با عنوان «بازی نهایی» اکران خواهد کرد، به نظر میرسد دی سی پس از آزمون و خطاهای بسیار، پس از موفقیت زن شگفت‌انگیز و موفقیت در آکوامن، این بار رمز موفقیت را پی برده است. این بار دی سی از آکوامن به «شزم!» رسیده است. فیلمی که نه تنها در حد استانداردهای سینمائی و جذاب آکوامن بوده، بلکه پای خود را فراتر میگذارد و به اثر به مراتب بهتری تبدیل میشود.

شزم! (۲۰۱۹)
اکشن، ماجراجویانه، اکشن | ۲ ساعت و ۱۲ دقیقه | سرگرم کننده
کارگردان: دیوید اف. سندبرگ | نویسندگان: هنری گیدن، دارن لیمکی
بازیگران: زکری لی‌وای، مارتا میلانز، مارک استرانگ، آشر آنجل، جک دیلان گریزر

«شزم!» داستان ابرقهرمانی خاص و ویژه میباشد، شخصیتی که در دوران قبل از ظهور سوپرمن، از شهرت به مراتب بیشتری برخوردار بود و به شکلی برادر ناتنی یا معنوی سوپرمن نیز محسوب میشود، با این تفاوت که شزم از قدرت بیشتری نسبت به سوپرمن، حداقل در ظاهر برخوردار است. داستان فیلم از شبی تاریک در زمستان سال ۱۹۷۴ و شهر نیوروک آغاز میشود، جایی که پسری در صندلی پشت ماشین پدرش نشسته و در حالی که سعی دارد تا از کارکرد گوی پیشگویی که در دستانش قرار دارد، سر در بیاورد و البته برادرش نیز در این مسیر او را اذیت میکند، به ناگهان از بُعد حال به بُعد دیگری منتقل میشود و به معبد جادوگری میرود که پیر، عصا بدست و با نشانی نورانی بر روی سینه‌اش که بیشتر به نمادی از زئوس شبیه است، از پسر میخواهد تا قدرت حقیقی را برای او بازگو کند. پسر داستان به شدت علاقمند به قدرت است و در آزمون جادوگر که تسلط بر گوی تاریکی است، شکست میخورد و نهایت کار او بازگشت به بُعد خود و قرار گرفتن در ماشین پدرش به پایان میرسد. نهایت امر سبب میشود تا با دعوای دو برادر، ماشین از کنترل پدرشان خارج شود و آن‌ها تصادف کنند. در این تصادف پدر این دو برادر از ناحیه پا آسیب میبیند اما پسر جوان داستان، جرقه‌هایی جادویی و برگرفته از دنیای جادویی که در آن بوده یا سفر کرده است، مطمئن میشود که سفر او خیال و توهم نبوده است و تمام تلاش خود را خدمت میگیرد تا بار دیگر به آن تالار و به آن پیرمرد برسد، تا بتواند کار ناتمام خود را کامل کند. در سوی دیگر داستان، جریان تازه‌ای شکل میگیرد، اینکه پسری جوان و چهارده ساله با کلک زدن به دو مامور پلیس و با استفاده از ماشین آن‌ها، سعی دارد تا آدرس شخص مورد نظر خود را پیدا کند که البته پیدا کردن آن و صحبت با آن شخص سبب میشود تا او متوجه اشتباه خود شود و به مرکز بازپروری فرستاده میشود. طولی نمیکشد که پسر با سرپرستان جدید خود آشنا میشود، مرد و زنی که سرپرست چندین بچه دیگر بوده‌اند و علاقمندند تا سرپرستی این پسر دردسرساز را بر عهده بگیرند. مهم‌ترین ویژگی و رخداد حضور پسر در خانواده، آشنایی با اعضای خانواده و دوست صمیمی‌اش، «فردی» میباشد، شخصیتی که عاشق ابرقهرمان‌هاست و حتی نشانی از بتمن را در اتاقش نگه‌داری میکند. فردی که با عصا راه میرود، همانند بسیاری از فیلم‌های مربوط به مدرسه و دوران دبیرستان، مورد تمسخر و آزار و اذیت سایر بچه‌ها قرار میگیرد که البته در این قسمت، دوست نچندان صمیمی او، «بیلی» وارد میشود و در طی یک تعقیب گریز کوتاه از دست این دو پسر قلدر فرار میکند و خود را به مترو میرساند. با رفتار و عملکرد بیلی، مترو ناگهان همانند ابتدای فیلم از بُعد حال خارج میشود به مبعد جادوگر منتقل میشود. در آنجا آزمایش قدرت و میل به رسیدن و دست یافتن به آن برای بیلی وجود دارد و شزم، جادوگر داستان هنگامی که متوجه میشود، بیلی با قلبی پاک و صادق بهترین شخص برای رسیدن به قدرت او میباشد، قدرت و تمام ویژگی‌های خود را به او منتقل میکند و خود از بین میرود. اکنون بیلی با ظاهری جدید و بزرگسالانه که لباس تنگ قرمزی را با شنل سفید به تن کرده و نشان درخشان رعد مانند بر روی سینه‌اش نقش بسته است، بسیار جلب توجه میکند.

این نقد، بخش‌های مهمی از داستان فیلم را لو میدهد!

فیلم شزم! با بودجه ۹۰ میلیون دلاری ساخته شده است که با وجود جلوه‌های ویژه و بستر اکشن، بخش بزرگی از داستان مربوط به ساختار درام آن میباشد و داستان فیلم فراتر از نبرد قهرمان با ضدقهرمان داستان است. فیلم شزم! به کارگردانی دیوید اف. سندبرگ اثری قابل توجه، جذاب، شوخ و بسیار سرگرم کننده است. شزم! گواهی بر فرمول جدید دی سی میباشد، اینکه فیلم ابرقهرمانان خود را بر اساس شخصیت‌های کمتر تعریف شده متمرکز کرده و سپس با فیلمنامه‌ای از ترکیب اکشن، کمدی و جذابیت‌های رده سنی PG-13 بهترین عناصری را که میتواند به کلیت داستان شکل و رنگی جذاب و سرگرم کننده بدهد را خلق کنیم. شزم! داستان پسری‌ست که مادر خود را در سن کودکی از دست داده است و از مشکل شدید هویت برخوردار است و از این رو، شخصیت بیلی بسیار آسیب پذیر است و تا زمانی که او با مادر واقعی خود ملاقاتی نداشته، این ضعف و خلاء سبب میشود تا او از کارها و رفتارهای خود عقب بیفتد یا آن‌ها را نادیده بگیرد تا به خواسته‌ی قلبی خود یعنی مادر و خانواده‌ی واقعی‌اش برسد.

قرار گرفتن رابطه‌ی برادرانه تعریف نشده در بین دو کارکتر بیلی و فردی از جمله تصمیمات بسیار مهم و جذاب فیلم بوده است، جایی که این فرمول سبب میشود تا ویژگی و ابعاد هر یک از این کارکترها و بیشتر بیلی در قالب ابرقهرمان داستان بیان شود

شزم! فیلمی سراسر انرژی و سرگرمی میباشد که از ترکیب چندین رابطه‌ی کارکتری شکل گرفته است، رابطه‌ی بین بیلی با فردی، بیلی با اعضای خانواده‌اش، بیلی با مادرش و حتی شزم که هیچ توضیحی از میزان و اندازه‌ی قدرت او توسط جادوگر داستان به بیلی داده نمیشود. این روابط سبب میشود تا فیلم شزم! به اثری قابل توجه تبدیل شود، آنجایی که فیلم، ابرقهرمان خود را با تمام ضعف‌هایش معرفی میکند و او را در مکانی ناشناخته به نام خانواده قرار میدهد و از او میخواهد تا به عنصر عشق و خانواده باور بیاورد. در سوی دیگر داستان، پروفسور تادئوس سیوانا قرار دارد که همان پسر طرد شده‌ی ابتدای داستان است. او در تلاش برای رسیدن به آن تالار بزرگ و ملاقات دوباره با شزم، موفق میشود. او پیش از آشنایی شزم با بیلی، بار دیگر خود را به آن مکان تاریک و سنگی میرساند اما اینبار او اشتباه نمیکند و در تلاش برای بدست آوردن قدرت شرارت، تامل و شک نمیکند. تلاش تادئوس سبب میشود تا او گویی اهریمنی که متشکل از نماد و روح هفت گناه کبیره است را بدست بگیرد و آن را در چشمان خود قرار دهد و به قدرتی بسیار زیاد و البته مخرب دست پیدا کند. بدون شک ترکیب نیروی شرارت و خیر در یک مکان در کنار هم، از جمله هنرهای قابل توجه فیلمنامه‌نوسان فیلم میباشد، جایی که دو کارکتر قهرمان و شرور داستان، میتوانند به انتخاب خود سمت و سوی خود را انتخاب کنند و هیچ اجباری به آن‌ها در این خصوص وارد نباشد و به شکلی شزم! داستان شخصیت‌ها و پاکی قلب آن‌ها را به نمایش میگذارد.

قدرت اهریمنی تادئوس که از هفت گناه کبیره تشکیل شده است، خود را به شکل هفت هیولای وحشتناک نشان میدهد، هیولاهایی که اولین بارها، آن‌ها را زندانی شده در قالب مجسمه در همان تالارهای بزرگ شزم ملاقات میکنیم، اما هیبت ترسناک آن‌ها در ملاقات و رفتار حقیقی تادئوس در شرکت پدر و برادر او خود را نشان میدهد. جایی که تادئوس پدر و برادر خود را با استفاده از این هیولاها از بین میبرد و به کینه‌ی دوران کودکی خود پایان میدهد. فیلم شزم! به جهت بیان داستان ابرقهرمانی در قالب یک پسر چهارده ساله‌ی بازی‌گوش و خوش قلب، از بار کمدی قابل توجه‌ای برخوردار است، بار کمدی که یا توسط شخصیت شزمی او و هیکل عضلانی بازیگر این شخصیت زاکری لیو ایفای نقش میشود یا به رابطه‌ی بین بیلی یا شزم با فردی مربوط میگردد. قرار گرفتن رابطه‌ی برادرانه تعریف نشده در بین دو کارکتر بیلی و فردی از جمله تصمیمات بسیار مهم و جذاب فیلم بوده است، جایی که این فرمول سبب میشود تا ویژگی و ابعاد هر یک از این کارکترها و بیشتر بیلی در قالب ابرقهرمان داستان بیان شود. آیا این امکان وجود دارد تا در دنیای سینمایی دی سی، راسل الغول پس از آموزش مهارت‌های مبارزه و قهرمان بودن در کنار بروس وین یا بتمن قرار بگیرد و از رفتارهای ابرقهرمانانه‌ی او دفاع و او را همراهی کند؟ مصداق واقعی این فرم از داستان در فیلم دیده میشود، جایی که بیلی با دنیای ابرقهرمانان بیگانه است اما به جای آن، فردی عاشق آن‌هاست و ضعف‌های خود را در ابرقهرمان بودن میبیند و این ترکیب سبب میشود تا شاهد رابطه‌ی نزدیک بین این دو کارکتر و شکل گیری گروه دو نفره و متفاوت بتمن و رابینی باشیم که در نهایت به قدرت تام و باور بیلی نه به نیروهای خاصش بلکه به قدرت عشق و خانواده خلاصه میشود. و البته از یاد نبریم که شزم! از جمله معدود فیلم‌هایی میباشد که نویسندگان و کارگردان آن، قهرمان خود را نه به شکل پنهانی همانند، بتمن یا سوپرمن، بلکه آشکارا به نمایش میگذارند و نشان میدهند که با شبکه‌ی اشتراک ویدئوی «یوتیوب» میتوان بیلی را به محبوب و ناجی انسان‌ها بدون ترس انسان‌ها از او نشان داد، جایی که بشر و مردم شهر فیلادلفیا میدانند، در میانشان قهرمانی شوخ‌طبع و مهربان زندگی میکند.

شزم! بدون شک اثر بیش از انتظار استودیو دی سی تلقی میشود، جایی که در فیلم رفرنس‌های متعددی از دیگر آثار سینمائی و همچنین حضور سایه کامیک این شخصیت در آن به وضوح دیده میشود. اگر قرار باشد تا سندبرگ با درگیری شزم و پروفسور تادئوس در اسباب بازی فروشی و رقص این دو بر روی پیانویی بر روی زمین به فیلمی اشاره کند، سندبرگ درست به هدف زده است. اگر فیلم کلاسیک «بزرگ» محصول ۱۹۸۸ با بازی تام هنکس را دیده باشید، متوجه علت این رفرنس سینمائی و بسیار قابل توجه آن خواهید شد. فیلم بزرگ داستان پسر بچه‌ای است که آرزو دارد تا بزرگ شود و به دنیای بزرگترها قدم بگذارد و از این رو یک روز در برابر غول برآورده کننده آروزها قرار میگیرد و آروزی خود را میگوید و این دستگاه ماشینی نیز به شکل اعجاب انگیزی آرزوی این پسر بچه را بر آورده میکند و فردای آن روز، پسر بچه بزرگ میشود، شخصیتی که در سن نوجوانه میباشد اما در فیزیکی بزرگسالانه دنیای بزرگ‌ها را میچشد. آیا این رفرنس شباهتی به کلیت ساختاری شخصیت شزم و بیلی ندارد؟ اینکه بیلی پسری چهارده ساله‌ای است که با گفتن جمله جادویی شزم در قالب یک ابرقهرمان و هیبتی خداگانه ظاهر میشود اما در رفتار و نوع صحبت کردن، همچنان همان پسر چهارده ساله داستان است؟ این رفرنس شاید فرعی به نظر برسد اما با ایده و نگاهی بزرگ توسط کارگردان فیلم، سندبرگ قرار داده شده است. در میان نقطات قوت فیلم شزم! میتوان به نبود هیچگونه توضیحی در خصوص علت انتخاب شدن بیلی بعنوان استفاده کننده‌ی قدرت شزم اشاره کرد، اینکه چرا باید در میان تعداد بسیاری از نوجوانان پاک دل و خوش قلب، او باید به عنوان ابرقهرمان داستان انتخاب شود. این نکته زمانی خود را بیشتر نشان میدهد که سندبرگ در مراحل تولید فیلم عنوان کرده بود، در حال حاضر تیم سازنده تمرکز خود را بر روی ساخت یک فیلم و یک قسمت از عنوان شزم قرار داده است. که البته وجود سکانس پایانی از حضور یافتن شزم در سالن غذاخوری دبیرستان بیلی، فردی و سایر افراد خانواده و البته ظاهر شدن شخصیت سوپرمن (شخصیتی که به جهت مشخص نبودن حضور هنری کویل، تنها به نشان دادن ظاهر و لباس ابرقهرمانانه‌ی او اکتفا کرده‌ است)، میتوان انتظار نسخه دوم و شاید فیلمی باشیم که در آن شزم به عنوان کارکتر اصلی داستان قرار میگیرد و همچنین میتواند در نبرد با «بلک آدم» از جمله بزرگترین آنتاگونیست‌های جهان شزم و جادوگری، منتظر حضور افتخاری یا کراوس‌آوری کارکتر سوپرمن نیز باشیم. البته فیلم شزم! تنها با چند سکانس و چند دیالوگ رفرنس‌های سینمائی یا حتی مهری بر تائید و ادامه ساخت این مجموعه جدید ابرقهرمانی نمیزند، بلکه در داستان خود نیز وابسته به کتاب‌های مصور و ریشه‌های خود میباشد. اینکه شزم با قدرت جادویی خود میتواند اعضای خانواده‌ی خود را نیز به ابرقهرمانان جهانش تبدیل کند و این رفرنس که برگرفته یکی از نسخه‌های کامیک بوکی این فیلم میباشد، دقیقا در مهم‌ترین نقطه وارد و شکل دهنده ساختار این فیلم میشود و البته در نسخه‌های بعد این عنوان این نقشه و این علم جادوگری موجود در فیلم گسترش بیشتری خواهد یافت.

عنوان سینمائی «شزم!» چیزی بیش از یک اثر سینمائی خوب و مفرح تلقی میشود، اینکه علم جادوگری در دستان پسری بازی‌گوش با مشکلات عاطفی قرار بگیرد و همچنین او در قالب و هیبت خداگانه سعی در نجات انسان‌ها و همچنین قدرت خود داشته باشد، سبب میشود تا به خودی خود، شزم! فیلمی بسیار مفرح و جذاب باشد. شزم را میتوان کارکتری دانست که میتواند هم داستان خود را بیان کند و هم میتوان به جهان گسترش یافته‌ی دی سی و ابرقهرمانان دیگر آن، همچون؛ آکوامن، سوپرمن، بتمن و زن شگفت‌انگیز پا بذارد، جایی که فیلم به تکرار به حضور این شخصیت‌ها در این جهان اشاره میکند و بیلی یکی از کارکترهای پیرو این شخصیت‌ها و باورهایشان میباشد. سندبرگ دومین فیلم ناشناخته‌ی دی سی را ساخته است، ناشناخته از این نظر که هرگز داستانی از شزم در پرده سینما همانند سوپرمن، از آن گفته نشده است و این کارکتر بعد از آکوامن، دومین اثر است و البته بعد از آکوامن، باید دومین اثر موفق این استودیو بعد از ساخت فیلم‌های ناامید کننده‌ای همچون جوخه انتحاری و لیگ عدالت محسوب شود. فیلمنامه در فیلم نقش مهم و پررنگی بازی میکند، فیلم نه تنها به جهان ابرقهرمان داستان، بیلی و جهان جادوگری او و روابط عاطفی او میپردازد، بلکه به نبودهای شخصیت منفی داستان و خواستگاه او نیز اشاره میکند. اینکه چرا تادئوس سیوانا از پدر و برادر خود خشمگین است و چرا مجذوب قدرت گوی اهریمنی شده است. شاید در نسخه بعدی، از تادئوس و احتمالا تلاش او برای دوباره به دست گرفتن این گوی و گسترش یافتن بیشتر شخصیتش، بیشتر ببینیم اما در گام اول، شزم! به کارگردانی سندبرگ همه چیز را درست و بجا گام برداشته است، از رفرنس‌های هنری سینمائی تا اشاره دقیق به موضوعاتی همچون حضور و شکل گیری گروه خانواده جادویی شزم. جدیدترین عنوان سینمائی دی سی، امیدها را دوباره زنده میکند و البته سطح توقعات را از ادامه‌های ساخته شده از فیلم شزم! را نیز بالاتر برده است، اینکه باید در نسخه بعدی استانداردهای اولیه این نسخه رعایت و حفظ شود. شزم! با نمایش دادن کارکتری شوخ‌طبع که در حقیقت پسری چهارده ساله است که اگر او به جهان دیگر ابرقهرمانان وارد شود، بدون شک مشاهده رابطه‌ی او با سوپرمن دیدنی خواهد بود، مخاطب را سرگرم میکند و فضایی مفرح را به وجود می‌آورد، جایی که شاید اگر روند موفقیت دیگر آثار دی سی ادامه پیدا کند، جهان دی سی جدی‌تر و شزم نیز که بیشتر شبیه به آیرمن استودیو مارول شبیه است (شخصیتی خود ساخته و البته شوخ‌طبع که در عین نداشتن هیچ گونه ادعایی از قهرمان بودن، همیشه قهرمان است)، در این مسیر جدی‌تر شود. بنابراین میتوان، شرم! را یک موفقیت بسیار بزرگ برای دی سی تلقی کرد که توانسته بار دیگر به موج درست روایت داستانی آن هم از نوع روایت‌های سرگرم کننده بازگردد، جایی که حضور و نقش شخصیت منفی پایه و ریشه دارد و همه چیز با عقلانیت مخاطب هماهنگی مناسبی پیدا میکند کما اینکه بعضی رفتارها و نگفته‌ها بیشتر به شکل یک راز میتواند در ادامه و دیگر نسخه‌های این پروژه‌ی ابرقهرمانی روایت و گفته شود.

منبع: دنیای سینما

جمع‌بندی و ارزشگذاری

کارگردانی
بازیگری
فیلمنامه
موسیقی متن
جلوه‌های ویژه

نمره منتقد

«شزم!» فیلمی قابل احترام و موفق در زمینه‌ی اثری بر گرفته از کتاب مصور و سرگرم کننده میباشد. بازی بازیگران فیلم از جمله زکری لی‌وای موفق و دیدنی بوده است و کارگردان اثر توسط دیوید اف. سندبرگ نیز اثباتی بر وجود و تضمین موفقیت سینمائی با وجود کارگردانی حرفه‌ای میباشد. فیلم سینمائی، شزم! با موفقیت اولیه خود امیدها را به سوی استودیو دی‌سی باز میگرداند و میتواند مقدمه‌ای بر داستان‌های جذابی باشد که در آن شزم بعنوان کارکتری شوخ‌طبع حضور داشته باشد

User Rating: ۲٫۱۳ ( ۲ votes)

یک نظر

  1. مارولی ترین فیلم DCEU تا الان بود.جدا انقدر شوخی و فان و سرگرم کننده بود که یادم رفت جز کاراکتر های دی سی هست.
    ولی بازم بعضی وقت ها شدت شوخی هاش زیاد زیاد میشد و تبدیل به فیلمی مخصوص نوجوون ها میشد.مثلا اونجرز اندگیم رو همه میتونند ببین.چون لحظات جدی و تاثیر گذار هم داره ولی این هیچ کانسپت و مفهوم خاصی نداشت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *